Opgroeien in een (arm) gezin

Vandaag las ik een stuk op de NOS dat het CBS meld dat er in 2014 421.000 kinderen leefden in een gezin met een laag inkomen. Een deel zelfs al langer dan vier jaar. Het gaat om gezinnen die van zo weinig geld rond moeten komen dat nieuwe kleren, op vakantie gaan, sport en muziekles niet vanzelfsprekend zijn. Het CBS gebruikt de grens van 1920 euro netto per maand voor een stel met twee kinderen.

Ik ben nu 24 en ben mijn eigen leven aan het opbouwen, maar dit maakt bij mij veel los. 1920 euro vind ik namelijk best veel. Het gezin waar ik uit kom was het inkomen ongeveer 1300 euro netto. Op vakantie gaan zat er zo goed als niet in. Nieuwe kleding zat er alleen in als de kinderbijslag er was. Sporten mocht, maar op één sport en het moest voor minstens een jaar. Nu hield ik niet van sporten, dus ik deed dit niet op een jaar dansles na. Het koste mijn moeder en stiefvader ook nog eens erg veel en daar was ik mij van bewust.

Op de basisschool was het soms lastig. Vooral na de zomervakantie. Dan vertelde klasgenoten verhalen over hun vakanties in het buitenland en wat ze allemaal hadden gezien. Ik was dan altijd wel jaloers en vertelde niks. Wij zaten in vakanties namelijk in een caravan in een bos 30 km. verderop. Iets wat niet aanvoelde als vakantie. Ik hoorde er dan ook vaak niet bij. Ik deed niet mee aan rages en verzamelingen. Daar was geen geld voor. Ik deed altijd alsof ik het niet wilde, als of ik het niet leuk vond, maar de werkelijkheid was dat er geen geld voor was. Ik kreeg 2,50 gulden aan zakgeld. Daarvan kon ik dat soort dingen allemaal niet betalen.

Thuis was het niet altijd gezellig. Met mama was het altijd leuk en gezellig, maar met de stiefvader niet. Ik had gelukkig wel nog mijn oma, waar ik heen kon als het thuis niet uit te houden was. Ik kwam zeker wekelijks bij oma om thuis te ontsnappen. Oma had altijd al meer geld en ondersteunde ons gezin altijd. Bij haar was het gewoon altijd gezellig. Ik heb het ook altijd als tweede thuis gezien.

Op de middelbare school werd het buiten de groep horen erger. Praktisch gezien iedereen liep in merkkleding, ik niet. Hoewel ik toe moet geven dat ik het 9 van de 10 keer ook niet mooi vond. Het draaide op de middelbare school veel om uiterlijk vertoon. Als je merkkleding had en andere dure dingen, hoorde je erbij, anders viel je buiten de groep. Ik dus ook, hoewel ik het nooit erg vond. Ik was altijd al de rustige, stille leerling en hoefde er niet perse bij te horen. Vakanties werden nog belangrijker en ook hier hield ik me maar buiten. De camping was toen nog erger om te vermelden.

Eén keer zijn wij wel op vakantie geweest, toen hebben wij als gezin 2 weken een huisje gehuurd in Zeeland(ja die in Nederland). Dit was eigenlijk de enige keer dat ik het gevoel had dat ik echt op vakantie was geweest. Dit kon omdat mijn stiefvader toen was ontslagen uit een bedrijf wat hij had geholpen met opzetten. De periode erna werd echter beroerder, want door dat geld hadden we net dat jaar geen recht gehad op de huur- en zorgtoeslag. Wat we dus het jaar daarop stop moesten zetten en ze moesten het terug betalen. Kort gezegd was er vanaf toen nog minder geld.

Uiteindelijk ging ik zelf ook wat werken en hielp dat uiteraard. Zodra ik 18 was, verviel de kinderbijslag en moest ik zelf kleding kopen. Ik volgde een opleiding en kreeg studiefinanciering, dus kon ook wel. Hierdoor werd het wat makkelijker. Ik denk voor mijn moeder en stiefvader ook.

Mijn moeder en stiefvader gingen een paar jaar later uit elkaar. Ik woonde met mijn broertje nog thuis en mijn moeder vertrok met ons. Toen werd het helemaal dramatisch. Ik zat met mijn moeder en broertje in de caravan, met nauwelijks een inkomen. De overheid hielp totaal niet. We konden ons niet inschrijven in de gemeente waar we op dat moment woonden (de caravan was ons bezit, de grond niet) en ook in onze oude gemeente konden we niet ingeschreven blijven staan, want daar verbleven we niet. Volgens de overheid waren wij dakloos en omdat die geen vast woonadres hebben, kreeg mijn moeder geen bijstand. We probeerden nog om dat op het adres van mijn oma te krijgen, maar ook dat kon niet.

Zowel mijn broertje als ik werkten die vakantie, mijn moeder werkte 2 ochtenden en 2 avonden een paar uur. Dit was niet voldoende. Ik ben bij gaan lenen bij studiefinanciering, iets wat mijn moeder niet wilde omdat je dan schulden hebt, maar ze ging er niet tegen in. Ik hielp met rond komen, maar de belangrijkste die hielp was mijn oma. Zij betaalde de meeste boodschappen en al het verdere wat nodig was.

Uiteindelijk kregen we na een half jaar een huis. Eigenlijk één die ook nog te duur was. Mama kon eindelijk bijstand aanvragen en dan waren we niet meer zo afhankelijk van oma. Dachten we tenminste. De werkelijkheid viel tegen. Voor de regels van de bijstand waren mijn broertje en ik volwassen en telden wij niet mee. Mama kreeg dus bijstand voor een alleenstaande, waar wij met zijn drieën van moesten leven. Mijn broertje en ik hadden studiefinanciering en hielpen waar kon. Het lenen was dus ook nog niet voorbij. Doordat het huurhuis eigenlijk te duur was, konden we nog niet rondkomen en oma moest nog steeds bijspringen zodat wij rond konden komen. Het dubbele van de bijstand was wel dat wij niet bij mama inwoonden volgens hun, want wij waren volwassen, maar zodra wij geld verdienden, woonden we wel bij onze moeder en werd ze gekort. Wij wilden wel werken, maar mocht ook weer niet te veel want dan had mama helemaal geen geld meer.

Uiteindelijk werd het mij te veel. Ik haalde stage door al het gedoe en persoonlijke problemen niet. Ik stopte en besloot te werken aan mezelf. Ik ging in behandeling bij GGZ. Maar er gebeurde wat verschrikkelijks: oma overleed. Ze kreeg een beroerte. Uiteindelijk heeft mama erfenis gekregen. Maar het werd erger. Mama had vanaf de dag dat oma overleed geen recht meer op bijstand en tot het moment dat het geld vrij was gekomen, moest ze alles terug betalen. Wij moesten leven van het geld dat we van de erfenis hadden gekregen. We hadden juist extra zorgen. Bijstand had uitgerekend hoelang mama er (als alleenstaande) van moest leven voordat ze weer recht had op bijstand. We konden er niks leuks van doen, we moesten ervan leven.

Uiteindelijk ben ik uit huis gegaan. Het geld van oma was bijna op en het huis konden we tot de zomer nog betalen. Ook mijn broertje ging 2 maand later uit huis. Maar ook voor mama kwam het moment dat ze het huis uit moest. Ze is gaan samenwonen met haar nieuwe vriend.

Het enige waar ik boos om ben, is dat dit in Nederland kan. Wij hebben ruim een half jaar met nauwelijks een inkomen moeten leven. Overheid was nergens te bekennen en konden niks voor ons doen. Daarna werd het met de bijstand nog erger. Wij moesten rondkomen van een inkomen wat op 1 persoon gebaseerd was. En er zijn vast meer die dit Wij moesten uiteindelijk de deur uit omdat er geen geld meer was om het huis te betalen... Dit is Nederland.